Akbaba Üçlemesi

The Legend of the Condor Heros by daxiong

Bu postumda, Wuxia edebiyatının en popüler ve dopdolu eserlerinden biri olan Condor (Akbaba) üçlemesini tanıtmak isterim. Açıkçası başta amacım, bu üçlemenin Shaw Brothers‘dan çıkma toplam 8 filmini paylaşıp sırasını savmaktı, ama ne yazık ki bu film uyarlamalarını kendi adıma yeterince iyi bulmadığım için direk romanın kendisini tanıtmaya karar verdim. Zaten direk filmleri sunsaydım, büyük ihtimalle hiç bir şey anlaşılmayacaktı; zira hikaye çok kalabalık ve kimin kim olduğu, ne yaptığı, hikaye akışı çok karman çorman. O nedenle filmlere dalmadan evvel romanın kendisini tanıtıp giriş yapıyorum ki, ilerde filmleri anlamak kolaylaşsın. Daha sonra Eğer vaktim olursa, bu 8 filmden, hepsi olmasada, kayda değer olanlarını çevirip sunabilirim.

* not; bu arada “Condor” aslında bir tür güney amerika akbaba kuşuymuş. Yani 2 “Vulture” cinsinden biri. Fakat çinceden ingilizceye çevrimler genellikle çok yüzeysel olduğu için, kuşun gerçekten akbaba olup olamayacağı konusunda şüpheye düştüm. Zira film afişlerinde falan hep kartal, şahin benzeri kuşlar gösterilmekte. Kerkenez ! gibi daha komedik bir isim düşünmüştüm ama sonunda Akbaba‘da karar kıldım. Hem geçenlerde zehirlenen Akbabaları da analım ve acil şifalar diliyelim böylelikle. Akbabalar ölmesin, doğa bölünmesin @_@. 

Akbaba (Condor) Üçlemesi, Hong-Kong’lu yazar  Jin Yong‘un baş yapıtı sayılan bir wuxia edebiyat romanıdır. Adından da anlaşılacağı gibi 3 kitaptan oluşan bu üçleme, oldukça uzun bir destanın parçalarıdır. Üçlemede ki romanlar ;

İlk roman, Sung ve Jin hanedanlığı arasındaki politik ve askeri çatışmalar sırasında geçer, ve asal ve yardımcı kahramanlarımızı tanımaya başlarız. İkinci roman, gene Sung ve Moğol devletleri arasında olan çatışmalar sırasındaki kahramanlık hikayelerini anlatılır. Üçüncü ve son roman ise, Moğolların Sung Hanedanlığı ve Çin’in büyük bir kısmını ele geçirdikleri geç Yuan Hanedanlığı döneminde geçer. Destanın en sonunda, Moğol etkisinde olan Yuan hanedanlığı asilerce yıkılır ve yerine Ming Hanedanlığı kurularak mutlu sona varılır. Uzun lafın kısası, bu uzun destan, Çin ve Moğol çatışmalarının arka planda ceyran ettiği fantastik kahramanlık hikayeleridir.

Bu üçleme ile ilgili bir çok film ve dizi uyarlaması olmuştur. Açıkçası destanın kendisi çok uzun olduğu için TV-dizisi olmaya daha müsaittir. Ama vakti zamanında ünlü Hong Kong’lu film yapım şirketi Shaw Brothers bu destanı filmleştirmeye karar verdi ve Destanın ilk parçası olan The Legend of the Condor Heroes, ünlü yönetmen Chang Cheh ve zamanının popüler aktörü Alexander Fu ‘nun başrolünde olduğu 3 filmlik seri ile sinemalara aktı; The Brave Archer 1,2,3, (1977-78-81)Fakat imkanınız varsa, Ekin Cheng‘in de dahil olduğu çeşitli TV dizi versiyonlarını yada Ashes of Time gibi kaliteli film versiyonlarına bakabilirsiniz !

Ardından üçlemenin ikinci parçası olan The Return of the Condor Heroes‘un ise resmi olmayan 2 film uyarlaması çekildi. İlk film gene Chang Cheh yönetmenliğinde ve Alexander Fu ‘nun başrolünde olmasına rağmen (The Brave Archer and His Mate, 1982), diğer film Hua Shan yönetmenliğinde ve geleceğin parlayan yıldızı olacak Leslie Cheung başrolünde çekildi (Little Dragon Maiden, 1983). Açıkçası bu filmler pek de iyi eleştiri almamıştı. O nedenle imkanınız varsa, Andy Lau‘nun ( The Return of the Condor Heroes 1983 TV series) da dail olduğu çeşitli TV dizi versiyonlarını bulup seyretmenizi öneririm.

Üçlemenin sonuncu halkası olan, The Heaven Sword and Dragon Saber ise gene başka bir ünlü yönetmen Chor Yuen ve Derek Yee‘nin başrolde olduğu tamamen farklı bir kadro ile 3 filmlik seri şeklinde çekildi; Heaven Sword and Dragon Sabre I-II, 1978 ve The Hidden Power of the Dragon Sabre, 1984….. Açıkçası Chor Yuen’in bu film serisi de, Brave Archer gibi fazla kalabalık ve dağınıktı; Yani türe aşina olmayanlara oldukça kafa karıştırıcı gelebilir. … Bundan başka, aynı konu için, özellikle Jet li hayranı iseniz onun başrolde olduğu Kung Fu Cult Master (1993), filmini de önerebilirim. … Fakat eğer imkanınız varsa, TV-Dizilerini seyretmeniz daha iyi olabilir !

O zaman gelin film uyarlamalarını daha iyi anlayabilmek için, romanın özet geçelim;

The Legend of the Condor Heroes (射鵰英雄傳), Akbaba Yiğitler Efsanesi

Hikaye, Jin İmparatorluğunun Sung Devletine saldırması ve üstünlük elde etmesi ile başlar (bkz. harita). Yalnız Sung’lar arasından bir çok vatansever hala Jin’lere karşı usanmadan savaşmayı sürdürmektedir. Romanın ilk kısmı, bu vatanseferlerden ikisi olan Yang Tiexin ve Guo Xiaotian arasında güçlenen bağa odaklanmıştır. Yang Tiexin ve Guo Xiaotian o raddede dostlukları ilerler ki, ilerde çocukları farklı cinsiyette olursa beşik kertmesi yapacaklarına, ama aynı cinsiyette doğarlarsa can kardeş olacaklarına yemin ederler.

Romanın gelişme kısmı ise, bir pusu sonucu Yang Tiexin ölümü ve Guo Xiaotian’un ortadan kaybolması ardından oğullarının yetişme sürecini anlatır. Yang Tiexin’in oğlu ve esas kahramanımız olan Guo Jing, bir şekilde Cengiz Hanın himayesinde Moğol devletine gönderilir. Orada “Tuhaf 7’li” adlı bir grup dövüş ustası tarafından eğitilmeye başlanır. Fakat Guo Jing biraz yavaş öğrenen bir tiptir ve ancak kendisini bekleyen asıl maceraya atıldıktan sonra dövüş yeteneği vasatın üstüne çıkıp gelişebilecektir. Anti-kahramanımız olacak olan Guo Xiaotian’un oğlu Yang Kang ise düşman devlet Jin’ler tarafından himaye altına alınır ve esas kökeninden habersiz bir şekilde yetiştirilir. Orada kara-sanat dövüş teknikleri öğrenecektir.

Babaları can dostu olmalarına rağmen, bu 2 oğul birbirlerinden ayrı ve farklı yetiştirildikleri için karakterleri birbiri ile oldukça zıt profilde gelişir. Guo Jing daha dürüst, sadık, merhametli ve namuslu olur iken; Yang Kang daha kurnaz, hırslı, hain ve kökenini red eden biri olup çıkmıştır. Sonunda bu ikili bir şekilde birbirleri ve sevgilileri ile karşılaşırlar. Fakat roman daha çok Guo Jing  ve sevgilisi Huang Rong ekseninden ilerler.

5 Great - Condor Heros

O sıralarda ise Dövüş Dünyasında 5 büyük ve üstün yetenekli üstad vardır. Guo Jing ve Huang Rong bunlarla sırayla tanışır ve bir çok şey öğrenirler. Bunlar;

  • Kuzeyli Dilenci; Guo Jing‘in başlıca öğretmenlerinden biri olur. Ona üstün ejder vuruşunu öğretir. Ayrıca Guo Jing‘in sevgilisi Huang Rong ‘a kendi gizli sopa tekniğini öğreterek onun Dilenci Klanının yeni vekili yapar. Kuzeyli Dilenci dışarıdan ipe sapa gelmez biri gibi görünse de, aslında oldukça yetenekli ve iyiliksever bir kişidir.
  • Doğulu Şeytan; Huang Rong ‘un Babası, ve güzelliği ile ünlü Şeftali Adasının Şefidir. Başta Guo Jing‘i pek sevmez, ama kızının gönlünü kıramayıp, bir dizi testten geçirdikten sonra,  Guo Jing‘in kızıyla evlenmesine razı olur. Doğulu Şeytan, dışarıdan zorba ve zalim biri gibi görünse de, aslında adil ve bilge bir kişidir. Ayrıca dövüş sanatlarından gayri, Matematik ve Tao Sihrinde de ustadır !
  • Kutsal Aziz; Romanda sadece ismi geçer, zira çok evvelden, Kutsal Aziz diğer 4 büyük üstada karşı tek başına bir düelloya girişir; sonunda kazanır ama daha sonra ölür. Romanda Kutsal Azizi temsilen onun kardeşi Zhou Botong vardır. O da Guo Jing‘in başlıca öğretmenlerinden biri olur. Ona egzantrik dövüş teknikleri öğretir. Gerçi O da en az bu 5 büyük savaşçı kadar güçlü olsa da, aslında ihtiyar bir çocuk gibidir. Yani hafif sıyırmıştır.
  • Güneyli Kral; Gençken dövüş sanatlarına aşırı takıntılı bir soylu iken, cariyesi ile yaşadığı acı bir tecrübe sonucu büyük üzüntü duyar ve ismini değiştirerek Keşiş olmaya karar verir. Romanda, hayatı pahasına ağır yaralı olan Huang Rong ‘in tedavi eder, ve eski karısı ve geçmişi ile olan hesaplaşmalarına şahit oluruz !
  • Batılı Zehir; Guo Jing‘in düşmanlarından birdir. Oldukça hırslı bir savaşçı olan Batılı Zehir, ne pahasına olursa olsun, kalleşlik bile ederek, etraftaki gizemli Kung fu kitaplarını ele geçirmeye ve gücüne güç katmaya çalışır; ama tüm planları Guo Jing sayesinde bozulur.

Hikayenin sonuna doğru  Yang Kang iyice kökenini red ederek, Jin’lerin Çini ele geçirmesine yardım etmeye başlar; Gözü tamamen hırs, para ve şan bürümüştür. Fakat Guo Jing‘nin bağlantıları sayesinde, Moğollar Jin devletini yok eder. Ama Jin’ler yok olup bu sefer hedefe Çin’li Sung Devleti gelince, Guo Jing moğollardan ayrılıp kendi öz vatanına geri döner ve vatanseverlere katılır. Bu arada Jin’lerin yıkılışı ardından Yang Kang hainliğinin cezasını bulacak, ve ardında sevgilisi ve doğmamış çocuğunu bırakacaktır. Romanın en sonunda ise, Guo Jing  ve sevgilisi Huang Rong ‘ın şahit olduğu sayısız askeri çarpışma ve ölümün ardından, Cengiz Han’ın ani ölümü ile Moğol İstilası durur.

The Return of the Condor Heroes (神鵰俠侶), Akbaba Yiğitlerin Dönüşü

Guo Jing  ve Huang Rong, geçen macerada doğan Yang Kang ‘ın oğlu ve bu maceranın esas kahramanı olan Yang Guo‘i evlatlık alır ve onu yetiştirmeye başlarlar. Fakat çocuğun babası gibi kötü biri olmasından korktuklarından ona dövüş sanatları öğretmek istemezler, sadece sıkıcı edebiyat metinlerini hatmettirirler. Daha sonra, güya daha iyi bir eğitim alması için, çocuğu Quanzhen Klanına göndermeye karar verirler. Fakat babasının laneti onu hala bırakmaz ve Yang Guo orda da hem yaşıtları hemde hocaları tarafından kötü muamele görür. Sonunda dayanamaz ve ordan kaçarak kendini esrarengiz bir mağara mozalesinde bulur. Orada Xiaolongnü adında esrarengiz bir kökene ve güçlere sahip bir bakire ile karşılaşır. Yang Guo bakirenin çırağı (yani öğrencisi) olur ama zamanla aralarındaki ilişki derinleşir ve sevgili olurlar.

loversFakat aralarında ki bu sıra dışı ilişki dönemin muhafazakar toplumuna ters gelir; zira öğretmen ile öğrenci arasında duygusal bir ilişki yaşanmamalıdır. Böylelikle roman boyunca hem fantastik maceralar sürüklenecekler hemde ilişkileri defalarca test edilecektir. Sonunda evlenirler ama Xiaolongnü‘n zehirlenmesi sonucu ayrılmak zorunda kalacaklardır; Zira Xiaolongnü‘n zehir etkisiz hale getirebilmesi için 16 sene meditasyon yapmalıdır !!! Böylelikle Yang Guo mecaralarına tek başına devam edecektir. Bu maceralarda kahramanımızın dövüş yetenekleri gittikçe artar, ve Moğol istilasına karşı ülkesini savunmaya girişir.

Bu arada kazandığı yetenekler arasında ünlü dövüş sanatçısı Dugu Qiubai‘nin “ağır kılıç” tekniği de vardır; Guo Jingin şımarık kızı bir kızgınlık anında,  Yang Guo ‘nin kolunu kesmiştir (Yani aslında orjinal tek kollu kahramanımız Yang Guo‘dir ). Yang Guo ağır yaralı ve ne yapacağını şaşırmış halde kaçarken eskiden Dugu Qiubai‘nin evcil hayvanı olan çok iri bir kuşa (Condor, yada Akbaba !!!) rastlar. Kuş onu hem iyileştirir hemde (antik bir efsanevi savaşçı olanDugu Qiubai‘nin eski emanetlerini ona vererek, tek koluna rağmen, dövüş sanatlarında güçlenmesini sağlar. Yang Guo, Dugu’nun “Ağır Demir Kılıcı”  sayesinde eksik kolunun dezavatajını bertaraf edebilir, ve çok üstün bir dövüş sanatçısı olur. … Bu “Ağır Demir Kılıç“a daha sonra tekrar form verilerek, ondan Ejder Avcısı ve Emin Cennet adlarında 2 ayrı ve kudretli kılıç elde edilir. Bu Cennet ve Ejder kılıçları çok daha sonra, üçlemenin sonuncu hikayesinde konu olacaktır…..

Romanın en sonunda ise  Xiaolongnü ile tekrar bir araya gelen kahramanımız, karısıyla beraber döneminin en namlı savaşçıları olur çıkarlar.

The Heaven Sword and Dragon Saber (倚天屠龍記), Cennet ve Ejder Kılıçları

Wujiİlk iki maceradan çok daha sonra vuku bulan bu macera, bir önceki maceraya yaratılan Emin Cennet ve Ejder Avcısı adlı 2 kutsal kılıç etrafında şekillenir. (Hatırlatırsak) Bu kılıçlar bir önceki hikayede Yang Guo ‘ın kullandığı “Ağır Kılıç” dan oluşturulmuştur. Kılıçlara kısaca Cennet ve Ejder Kılıçları diyoruz ama tam çevirileri Emin Cennet ve Ejder Avcısı demektir. Çin kültüründe Ejder direk imparatoru simgeler ve Ejder Avcısı Kılıcı gücünü kötüye kullanan imparatorları devirmek için kullanılır. Yalnız gene Çin kültüründe, İmparatorlar Cennetin oğludur, ve imparatoru belirleyecek en yüce ve emin otorite sadece cennettir. Yani Kılıçlardan Ejder Avcısı imparatorları devirirken, Emin Cennet‘in yeni imparatoru belirleme gücü vardır. İşte bu hikayede, bu kılıçlar kullanılarak, Moğol İmparatorunun devrilip yerine Çin İmparatorunun getirilmesi anlatılır.

Hikayenin ana kahramanı, karışık bir kökene sahip olan Zhang Wuji‘dir. Wuji çocukken, ailesine karşı yapılan bir pusuya şahit olur. Düşmanlar, Wuji’nin ailesinde bulunan Ejder Avcısı kılıcını istiyorlardır ama ebeveynleri kılıcı vermezler ve öldürülürler. Wuji ise yaralı bir şekilde kurtulur ve tuhaf bir doktor tarafından iyileştirilir. Daha sonra Wuji kendisini bir şekilde esrarengiz bir vadide bulur. Bu vadide şans eseri bir kung fu kitabı bulacak ve kitaptan öğrendikleri ile üstün bir dövüş sanatçısı olup çıkacaktır.

Daha sonra yeteneklerini konuşturarak, dövüş sanatları dünyasında saygın bir isim yapmaya başlar. Klanlar arasındaki çatışmaları tatlıya bağlar, ve Moğollara karşı savaşan asilerin başına geçer.

Tüm bu maceraları sırasında Wuji, 4 farklı kadınla çapraşık bir sevgi ağı geliştirir; İlk aşkı anne tarafından kuzeni olup sakat bir kız olan Yin Li’dir. Diğeri Çin-İran kökenli olup çok anlayışlı bir kadın olan Xiaozhao’dır. Üçüncü aşkı, çocukluktan beri tanıdığı Zhou Zhiruo‘dir. Son aşkı ise, aslında başlangıçta en büyük düşmanı olan moğol prensesi Zhao Min‘dir. Bu 4 kadından Yin Li, hikayenin ortalarına doğru öldürülür. Xiaozhao ise İran’a giderek, orada Pers-Ming Klanını kurar. Geriye Zhou Zhiruo ve Zhao Min kalır; ve böylece ikisi ve Wuji etrafında Kılıçları ele geçirmek için kıyasıya bir entrika ve güç mücadelesi döner, ve olaylar gelişir ;

Wuji’nin çocukluk arkadaşı olan Zhou Zhiruo, Wuji’ye aşık olmuştur ama kendi klanı bu aşka karşı olduğundan ilişkilerini ileri götüremezler. Fakat Zhou Zhiruo’nin hocası Miejue, sırf kılıçları ele geçirebilmek için Zhou Zhiruo ve Wuji arasındaki aşktan faydalanmak ister, ve Zhou Zhiruo ve Wuji evlilik noktasına gelir. Ama Wuji’nin son anda evlilikten cayması üzerine, Zhou Zhiruo intikam yemini ederek, Wuji‘nin can düşmanı olur. Bu arada, başta Wuji’nin en büyük düşmanı olan Moğol prenses Zhao Min de, Wuji’ye karşı hisler geliştirmeye başlar ve aşık olur; hatta sonunda kendi milletine karşı ona yardım etmeye başlar.

Sonunda roman bir kaç farklı versiyonda sonlanmaktadır. İlk versiyonda, Wuji tüm bu entrikalardan bıkıp, İmparatorluk hakkından bile feragat ederek (onun yerine başkası İmparator olur ve Ming hanedanlığını kurar), dövüş sanatları camiasından ayrılmaya karar verir ve tek asıl aşkı olarak gördüğü Moğol prensesi ile birlikte herkesten uzak sakin ve mutlu bir hayat yaşamaya başlarlar. (Belli ki Çinli kadın hayranlarca pek tutulmayan bu versiyonun yanı sıra) Diğer versiyonda ise Wuji ile (çinli) Zhou Zhiruo arasında aşk, ucu açık bir halde bırakılarak, daha esnek bir final yapılır. (not ; Cennet ve ejder Kılıçları filmleri ile ilgili olan eski postumu ilerleyen günlerde revize edeceğim ! …)

ve İşte destanın hepsini bir çırpıda özetledik. Elbette bu çok özet oldu. Aslında daha neler oluyor neler. Böyle çocuk hikayesi gibi anlattığıma bakmayın, bol bol çok “adult” şeyler de dönüyor. Ama burası bir aile blogu, fazla ayrıntıya girmeye gerek yok. İsteyen alsın orjinalini okusun ! ;)

keyif

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s