臥虎藏龍 – Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000)

Tiger Dragon

Sene 1779, Qing hanedanlığı dönemi. Yetenekli ve başarılı Wudang silahşörü Li Mu Bai (Chow Yun-Fat) dövüş dünyasından emekli olmak ister. Bu yüzden, kendi şanlı Yeşil Kader kılıcını artık kullanmamaya, ve onu, içten içe birbirlerine derin duyguları olupda bir türlü açılamadığı dostu ve kadın savaşçı Yu Shu Lien (Michelle Yeoh) vasıtasıyla, Pekin’deki dostuna götürülmesini rica eder. Yu Shu Lien, Pekine vardığında, orada bir aristokratın kızı olan ama aslında saklı yeteneklere sahip Jen (Zhang Ziyi) adında güzel bir kıza rastlar. Jen, ailesinin baskısı ile başka bir sıradan aristokratla evlenmek üzeredir, ama aslında o, Shu Lien’nin yaşam tarzına özenmekte ve ilk fırsatta maceraya atılmak için fırsat kollamaktadır. Bu arada esrarengiz maskeli bir kişi Yeşil Kader’i çalmaya yeltenir. Shu Lien bu hırsızlığı soruşturmaya başladıkça arkasında, aslında dövüş sanatlarında üstün seviyeye ulaşıvermiş Jen çıkacaktır. Seneler önce, Wudang Stilini öğrenebilmek için, Li Mu Bai’in ustasını öldüren Yeşim Tilki (Cheng Pei-pei), seneler sonra gene ortaya çıkıp, Hizmetçi kılığında Jen’nin ailesinin arasına sızmış, ve gizli gizli kıza dövüş sanatları öğretmiştir. Bu alanda zaten saklı bir eğilimi olan Jen ise, kendisine öğretilen tüm teknikleri çok hızlı bir şekilde kapmış, ve hatta tecrübeli savaşçı Shu Lien ve ustası Yeşim Tilki’ye bile üstünlük taslayacak duruma gelmiştir. Yalnız Jen’in durumu sanki bir çocuğa dolu ve ateşlenmeye hazır bir silah verilmiş gibidir; dövüş sanatları konusunda eşsiz yeteneklere sahip olsada, sahip olduğu bu gücü oldukça bencil ve keyfi kullanması onu herkes için tehlikeli kılmaya başlar, üstelik kimse onu durduramamaktadır. Bu durumda devreye Li Mu Bai girecek, ve hem bir yandan Yeşil Kader kılıcı ile hasret giderecek, diğer yandan da küstah Jen’i terbiye etmeye çalışacaktır. Yalnız finale geldiğimizde, herşey herkes için çok pahallıya patlar.

Dünya Çapında tanınan, ve oldukça duygusal tarzda işler çıkaran yönetmen Ang Lee‘den gene kendi tarzını ağırlıkla yansıtan bir wuxia filmi. Eminim bir çoğunuz bu filmi ya seyretmiş yada adını bir şekilde duymuşsunuzdur. Eğer hala seyretmediyseniz çok şey kaçırıyorsunuz diyebilirim, buyrun burdan !

Filme ilişkin notlara gelirsek, öncelikle ismine bakmak gerek; Crouching Tiger, Hidden Dragon. Çin’de oldukça bilinen bir deyimdir. Direk çevirisi; Çömelen Kaplan, Saklanan Ejder. Anlamı; üstün yeteneklere sahip kişilerin yaşadıkları çevre nedeni ile göze çarpmamaları yada bu yeteneklerinin (kaderin cilvesi, yada fırsat olmaması yüzünden) bir şekilde açığa çıkamamasıdır. Gerçekten de bu deyim aslında evrensel bir gerçeği vurgular; hemen her insan aslında bir konuda yeteneği, eğilimi vardır, ama bu yeteneğin ortaya çıkabilmesi aslında tamamen şans işidir. Mesela belki bir satranç dahisinizdir ama, hayatınızda hiç satranç tahtası görmemişseniz bunun ne önemi vardır ki ! Özellikle çağımızda, herkesin birilerince ne şekilde belirlendiği bile tartışmalı olan “normal” kalıbına (toplum baskısıyla) uymaya zorlandığı, buna uymayanların ise en hafifinden anlaşılamadıkları için dalga geçildiği, yada en acısı dışlandığı aforoz edildiği bir ortamda, insanların gerçek bireyselliklerini ve saklı yeteneklerini keşfetmeleri gerçekten çok çok zordur. Her ne kadar bu hikayede, yeteneğini keşfeden kızımızın sonu trajik bitsede, bu herzaman böyle olacak anlamına gelmez. Özellikle wuxia edebiyatına aşina iseniz, yada en azından dünya genelinde fantastik maceraları öyle yada böyle takip ediyorsanız, insanın kendini keşfetmesinin binbir çeşit yolu ve sonu olduğunu biliyor yada tahmin ediyor olmalısınız.

Oyuncular ile ilgili kısa notlara gelirsek; küçükten büyüğe gidelim. Zhang Ziyi çin sinemasında yıldızı parlayan gerçekten yetenekli ve güzel oyunculardan biridir. İlerde de tanıtacağım bir çok estetik wuxia filminde kadroya zenginlik katan yetenekli bir karakter oyuncusu denebilir. Küçüklüğünde dans eğitimi aldığından vücudu oldukça esnektir, bu nedenle dövüş filmlerinde ki kareografilere kolayca uyum sağlayabiliyor. Aynı şekilde Michelle Yeoh da aslında kökeni dansçı olan bir oyuncudur. Belki yaşına göre ve özellikle yüzünün sert hatlarından olsa gerek, çoğu seyirci onun olağan dışı esnekliğine şaşırıp, onu gerçekten bir dövüş sanatçısı sanabiliyor. Ama zaten olay da bu değil mi; sonuçta sinema bir ilizyon sanatıdır. Chow Yun-Fat ise Çin sinemasının en popüler yüzlerinden bir emektardır denebilir. Kariyerinin başlarında genellikle komedi ve “Bullet Ballet” denilen aksiyon filmleri ile tanınan, hatta dünya çapında şöhreti yakalayan Yun-Fat, yaşı ilerledikçe, görece daha ciddi filmlere, ve wuxia trajedyalarına yöneldi. Girişken yapısı ve sıradan bir çinlide olmayacak derecede ingilizceye hakimiyeti ile bir kaç Hollywood filminde oynamışlığı vardır. Son olarak, Eğer bu blog’u (yada Shaw filmlerini) takip ediyorsanız, Cheng Pei Pei‘i eminim zaten biliyorsunuzdur. 1966-1972 yılları arasında, Shaw yapım şirketinin ve elbette Hong Kong sinemasının bir numaralı kadın oyuncusuydu. Bir çok klasik wuxia filmde rol alan Pei Pei, elbette hep iyi-adil kadın silahşörleri canlandırmıştır. Yanlış bilmiyorsam, kariyerinde sadece 2 filmde kötü karakteri canlandırdı; Monkey King Saga’daki Princess Iron Fan (1966) ve bu film.

Kaynak; en.wikipedia.org/wiki/Crouching_Tiger,_Hidden_Dragon

Crouching Tiger - 12

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s