Modern Wuxia !?!

* For English

Uzak doğu kültüründe derin bir şekilde işlenmiş Wuxia kültürünün görece modern hayat yansımaları, elbette, kaçınılmazdı. Her ne kadar Wuxia hikayeleri (ve filmleri) büyük bir çoğunlukla eski çağlarda geçse de; görmezden gelinemeyecek bir şekilde, günümüzde geçen wuxia felsefesindeki filmler, uzak-doğu (Çin, Hong Kong) sinemasında senelerdir türetilmektedirler. Açıkçası bu wuxia konseptinin modern çağ yansıması bilinçli mi yoksa bilinçsiz mi yapılıyor emin değilim. Ama sonuçta ortaya çıkan işler en az geleneksel Wuxia filmleri kadar eğlenceli, ve onları aratmayacak kadar da wuxia havasını verebiliyor. Şimdi bu filmlerin kısa bir analizini yapalım.

Daha önceki yazımda Wuxia’ın esas özünü veren elementlere değinmiştim. Kanaatimce, Wuxia türü olduğu düşünülen her film bu 3 kritere göre değerlendirilmeli. Bunlar kısaca;

  • didaktik ve etik mesajlı epik hikayeler,
  • prensipli, adil, delikanlı kahramanlar (genellikle dövüş sanatçısı, asker, savaşçı … vb)
  • bunların estetik ve artistik bir konsepte sunulması.

Çoğu kişi Wuxia hikayelerini, dövüş sanatçılarının başından geçen hikayeler olarak niteler. Ama Wuxia edebiyatında oldukça sık kullanılan Kung Fu’nun, klasik dövüş sanatları dışında bir çok alanda uygulaması yapılabilir, ve bu dövüş (yada mücadele) konsepti, eski moda dövüşler dışında, her hangi bir alana da yansıyabilir. Sonuçta hayatın her alanında bir mücadele vardır, ve ortama göre kullanılan silahlar, dövüş sitili, ve taktikler değişir. Ama savaşçının ruhu (özü) aynıdır. Eğer bu şekilde düşünülürse, günümüzde geçen, hatta eski-moda dövüş sanatları bile içermeyen Wuxia havasında filmler, gayette de güzel çekilebilir. Yani, bence, bir wuxia filmi belirli kalıp dövüş sitili yada silahı yerine, yiğitlik, kahramanlık ve bunların yarattığı hislere yada ikilemlere odaklanmalı. İşte bu yüzden “Wuxia” ile “Dövüş sanatları” türlerinin farklı olduğunu düşünüyorum. Kısacası bir wuxia filmi belirli bir çağa, kostüme, dövüş sitiline ve silah çeşidine kısıtlı kalmamalı. Silahlar ve çağ değişebilir ama öz aynı kalacaktır.

      

İşte bu nedenle, özellikle Hong Kong sineması, yaklaşık 70’li yıllardan beri bol bir şekilde ürettip türettiği silahlı aksiyon, mafya ve esasen “mermi balesi” (bullet ballet) türünde ki filmleri ile, Wuxia edebiyatının modern yansımalarını bilinçli yada bilinçsiz bir şekilde yapmaktadır. Çok basit bir şekilde, eski moda silahların (kılıç, mızrak, hançer …vb) yerini basitçe modern ateşli silahlar (tabanca, tüfek, elbombası …vb), uçan silahşörlerin yerini uçan silahlı adamlar, ve eski moda dövüş sanatları yerine yaratıcı ve değişik kung fu uygulamaları alır. Sadece kostum, hikayenin geçtiği zaman ve silahlar değişir, ama yukarıda sayılan 3 element (epiksel etik hikaye, delikanlı kişi, ve artistik sunuş) aynen Wuxia konseptindeki gibi korunur. O zaman, bence, bu tür modern filmlere Modern Wuxia dememizin hiç bir sakıncası yoktur.

Bence Modern Wuxia türü sayılabilecek bir çok Hong Kong (ve uzak-doğu) filmi, gerek kendi orijinal senaryoları veya gerekse dünya sinemasından kendi kültürlerine ve wuxia koseptine göre adapte edilmiş şekliyle uzunca bir süre türetilmektedir. Ve neredeyse yüzlerce örnek sayılabilir. Mesela geleneksel Wuxia Film aktörü olarak ün yapan Wang Yu, Ti Lung ve David Chiang‘in 70’lerde yaptıkları görece güncel zamanda geçen bazı filmler, estetik yönden tartışmalı da olsa, hikaye ve karakter bazında Wuxia havasını oldukça fazla hissettirmektedir. Ayrıca özellikle ~1985 ‘den başlayarak, aksiyon ve “mermi balesi” türü bir çok film bu katagoride sayılabilir. Mesela en ünlü örneklerden, genç Chow Yun-Fat içeren ve/veya John Woo‘nun yönetiği filmler sayılabilir; A Better Tomorrow I-II (1986-87), The Killer (1989), God of Gamblers (1989). Özellikle God of Gamblers (Kumarcılar tanrısı), kung fu’nun kumar gibi değişik alanlarda uygulamasına oldukça iyi bir örnektir. Bundan başka, Ti Lung‘un gençlik döneminde çevirdiği geleneksel aksiyon-Dövüş sanatları ağırlıklı Wuxia filmleri o kadar çok üzerine sinmiştir ki, Wuxia türünün tartışılmaz ikonlarında biri olmuş ve 1985’den sonra delikanlı mafya imajında çevirdiği filmlerin de bile bu Wuxia özü ister istemez çevirdiği her filme de sinmiştir, mesela; Better Tomorrow I-II, True Colurs, People’s hero, Run don’t walk, Killer’s Blues. Ayrıca, Full Time Killer (2001), Running Out of Time 1-2 (1999-2001) gibi filmlerde, klasik dövüş yerine geçen bulmaca tarzı mücadele teknikleri ile yukarıda saydığım 3 yönden Wuxia havası alınabilir. Bundan başka görece ünlü uzak-doğulu aktörlerden Andy Lau ve Ekin Cheng‘in aksiyon, suç, mafya ve özellikle fantazi-aksiyon tarzında çevirdikleri bazı filmler de Wuxia tadında olup, bir nevi Modern Wuxia sayılabilir…. Tüm bu saydıklarım, elbette, mevcut olanın küçük bir kısmı, ve dilerseniz siz de kendi keşiflerinizi yapabilirsiniz.

Ayrıca, modern Wuxia tarzı sayılabilecek tüm bu filmlere, youtube ve benzeri sitelerden ulaşabilirsiniz. Mesela ben kendi kanalıma kendi beğendiklerimi koydum bile; şu playlist‘ten 1985 sonra bazı seçmece filmlere ulaşılabilir. Ayrıca 85 öncesi, özellikle Wang Yu, Ti Lung ve David Chiang‘li modern wuxia türü filmlerine, wuxia-cinema/a-z-movies sayfasındaki Retro Modern altbaşlığı altındaki listeden ulaşılabilir. ^_^

One thought on “Modern Wuxia !?!

  1. Eye opening posting! At last somebody who knows what they are on about and can produce readable blogging for us visitors.
    without doubt looking forward to your next post.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s