Anime ve Manga Türleri

* For English please click

Bildiğiniz gibi Anime ve Mangalar, Japon ürünü çizgi animasyon ve romanlardır, ve tüm dünyada oldukça geniş bir hayran kitlesine sahiptir. Yalnız, bu Anime ve Mangalara çok dışarıdan bakan bir gözlemcinin kafasının karışmaması da mümkün değildir, çünkü aynı tür bir Pokemon tarzı çizgi dizi çıkarabilirken, diğer yandan Death Note (ölüm defteri) gibi oldukça fantastik ve zeki bir ürün de ortaya koyabiliryor. Kısacası japon çizgi animasyon ve romanlarında ki bu aşırı uç çeşitlilik kendi içinde de alt türler yaratmasını kaçınılmaz kılmıştır. O zaman gelin bu türleri yakından tanıyalım, ve olası ilgi alanımızdakileri belirlemeyi kolaylaştıralım.

Öncelikle Anime ve Manga nedir tekrar belirtmekte yarar olabilir; Manga; Japon ürünü çizgi romanlardır, Anime ise Japon ürünü çizgi filmlerdir. Genellikle çok tutulan Mangalar hemen çizgi filme yani Animeye dönüştürülür. O nedenle bir çok popüler Manganın Animesi de mevcuttur. O yüzden “Anime ve Mangalar” hep birlikte anılır.

Anime ve Manga Türleri (çeşitleri); Bir çoklarımız bunların klasik bir şekilde aksiyon, macera, komedi, korku, polisiye … vb gibi klasik roman etiketleri ile sınıflandırıldığını sanıyor. Ama aslında esas sınıflandırma hitap ettiği hayran kitlesinin (psikolojik !!) yaşına ve karakterine göre yapılıyor. Mesela ergenlere (yada ruhen ergenlere :D) hitap eden mangalarla yetişkinlere hitap edenler. Ayrıca hayran kitlesi feminen veya maskülen beğeniye sahip olacak şekilde de kesin çizgilerle ayrılıyor. Bundan başka bazı türlerin belli bir olguya çok odaklanması da kendi başına bir tür oluşturuyor; mesela robotlara ve makinelere odaklananlar mecha, cinseliğe abartılı odaklananlar hentai olması gibi. Bundan başka 1-2 marjinal klasman daha var, ama genel sınıflandırma yukarda anlatıldığı şekilde.  Ve bu türlerde kendi içlerinde alt tür olarak klasik roman etiketlerine ayrılabiliyor, mesela; aksiyon, macera, komedi, korku, polisiye, psikoloji, drama, doğaüstü … vb. Ama şimdilik biz Japonların yaptığı esas sınıflandırmayı inceleyelim.

  • Shonen; Kelime anlamı “erkek (yada oğlan)” demektir. Daha çok aksiyonu seven ergen erkek beğenisine göre yapılır. Genelde macera, dövüş (aksiyon) ve de komedi türleri olanları çoğunluktadır. Dünyada en çok anime ve manga serisi bu türdedir ve en çok takip edilen de bu türdür. Genellikle konusu; seçilmiş kişinin bir şekilde süper güçler kazanıp, rakiplerini (yada kötüleri) tek tek yenerek seviye atlayıp güçlenmesi şeklindedir. Kan ve şiddet içerebilir. Örnek: Bleach, Naruto, One Piece, Fullmetal alchemist, Dragon ballPokemonTsubasa: Reservoir ChronicleYu-Gi-Oh! vs…
  • Shoujo; Kelime anlamı “genç kız” demektir. Daha çok aşk ve duygusallık içeren ama aksiyon öğeleri de barındırabilecek, ergen kız beğenisine göre yapılan işlerdir. Genellikle olay akışı; bir yada bir grup kızın, bir şekilde süper güçler kazanmasından sonra kötülerle olan savaşı şeklinde gelişir, ve aksiyon ve romantizm kız bakış açısıyla işlenir. En tutulan ve takip edilen türlerden biridir. Örnek: Sailor Moon, Magic Knight RayearthRose of Versailles …vb
  • Seinen; Kelime anlamı “Yetişkin” demektir. Yetişkin kişi beğenisine göre yapılırlar. Genellikle cinsellik, dram, dövüş, şiddetli kılıç dövüşleri, argo ve oldukça kanlı olaylar içerebilir, ve konuları daha ağır, entellektüel ve yetişkinlere yöneliktir. Örnek: Ghost in the Shell, Hellsing, Akira, Basilisk, Death NotexxxHolic… vs…
  • JoseiKelime anlamı “Bayan öyküsü” demektir. Yetişkin (olgun) kadın beğenisine göre yapılırlar. Daha çok dram, cinsellik, romantizm içeren türdür ama ender olarak aksiyon ve büyü de içerebilir. Örnek:  LovelessParadise KissNANA
  • Yaoi; Yama nashi, Ochi nashi, Imi nashi‘nin kısaltılmışıdır ve anlamı; Konusuz, anlamsız, anafikirsiz, demektir. Erkek erkeğe eşcinsel aşkları oldukça erotik ve cinsel sahnelerle ele alan türdür. Açıkçası bu türde Erotizm çok baskındır, çünkü cinsellik oldukça duygusal, romantik ve cinsel organlar gösterilmeden sunulur. Olay akışı tamamen baş roldeki 2 erkeğin sevişmesi üzerine odaklandığı için hikayeler anlamsız gibi görünür, ama konusu oldukça sağlam olanları da vardır. İronik bir şekilde, büyük bir kadın hayran kitlesine sahiptir. Homofobik erkekler bu türden nefret edebilir, :P.  Örnek; Ai no KusabiMaiden RoseThe Tyrant Falls in Love
  • Yuri; Kelime anlamı “Zambak” demektir ve Yaoi’nin kadın versiyonudur, yani; Kadın Kadına eşcinsel aşkları oldukça erotik ve cinsel sahnelerle ele alan türdür. Yaoi gibi Erotizm oldukça yüksektir. Tahmin edilebileceği gibi eşcinsel yada değil kadın ve erkek oldukça çeşitli bir hayran kitlesine sahip olabilir. Örnek; Kannazuki no Miko, Strawberry Panic!Maria-sama ga Miteru.
  • Shonen aiTam kelime anlamı “Erkek sevgisi” demektir. Erkek erkeğe eşcinsel (yada değil) romantik aşk ve/veya sevgileri konu eden türdür; Yaoi’nin soft versiyonu sayılır. Cinsellik çok enderdir. Örnek; Kira PapaSekai-ichi_Hatsukoi. Ayrıca Bu tür tek başına işlenebileceği gibi başka türlerle de kombinasyonu yaygındır; mesela aksiyonu bol olan Shonen veya Seinen türü içinde erkek erkeğe platonik aşklar konu edilerek füzyon bir tür şeklinde olabilir (mesela Tokyo BabylonX/1999). Böyle durumlarda, başroldeki 2 erkek ying yang’ı temsil edecek şekilde, hem birbirine düşman ve rakip, ama bir yandan aşık ve hayran bir platonik ilişki içerisinde olurlar. Bu türünden hatırı sayılır bir kadın hayran kitlesi vardır.
  • Shoujo ai; Tam kelime anlamı “Kız sevgisi” demektir. Shonen ai’nin kadın versiyonudur, ve bir nevi soft Yuri sayılabilirKız Kıza eşcinsel romantik ve platonik aşkları konu eden türdür. Cinsellik çok enderdir. Romantizm ağır bastığı için hayran kitlesi daha çok kadınlar arasındandır. Genellikle başroldeki 2 kızdan biri görece daha erkesi (ve bazen senaryoya göre erkek kılığında) takılırken, diğer kız daha feminen bir şekilde karakterize edilir. Erkek versiyonunda olduğu gibi bu türde yaygın bir şekilde diğer türlerle kombine edilir. Örnek; Revolutionary Girl UtenaSailor Moon (Uranüs ve Neptün aşkı !)
  • Hentai; Kelime anlamı “Sapıkça” demektir. Erotiklikten çok çok uzak, oldukça ağır ve sapıkça cinsel öğe ve sahneler içeren türdür. Cinsel organlar en açık seçik ve abartılı halleriyle gösterilir; ve tecavüz, ensest, sado/mazo, hayvanlı, sübyan …vb aklınıza gelebilecek bir çok sabıkça ve uç cinsel eğilim bu türde sergilenir. Bir çokları bu türün sapıkça duyguları azdırdığını düşünürken, diğerleri ise tam tersine bu türün sapıkça duyguları hayal dünyasında doyurup, gerçek hayata yansımasını engelleyebilceğini düşünür… Örnek; Bible Black, La blue girl …..
  • Mecha; Gelişmiş robot ve makinelere odaklı türdür. Dev savaş robotları, gelişmiş uzay gemileri, bu araçları kullanan pilotlar, uç bilim kurgu öğeleri vs vs… En çok tutulan türlerden biridir. Robot tasarımları büyük önem taşır eğer robotunuz seyirciler veya okuyucular tarafından beğenilmezse eseriniz berbat demektir. Örneğin en iyi mech serilerinden olan Macross serisi, Macross 7 gibi kötü bir yapım yüzünden beklediği başarıyı elde edememiştir, halbuki Macross Plus 4 yıl boyunca süren araştırmalar sonucu yapılan çok iyi bir yapımdı (*). Örnek: Neon Genesis EvangelionMacross, Escaflowne, Gundam, Voltran  ……
  • Kodomo; Çok küçük çocuklar için hazırlanırlar. Daha çok okuma yazmayı öğretmek içindirler. Kodomo Japoncada çocuk demektir zaten. Örnek: Doraemon
  • Doujinshi; Kelime anlamı “Hayran işi” demektir. Bu tür, Anime ve Manga hayranlarının gönüllüce üretip yayınladıkları işlerdir. Gennelikle çok tutulan bir Manga’nın resmi olmayan bir yan hikayesi şeklinde olurlar…
  • Gekiga; Direk çevirisi “dramatik resimlerdir”. Daha çok deneysel işleri betimlemek için kullanılırlar.

Anime ve Mangalar yukarıda sayılan türleri tek başına kullanabilir, ama 2 yada bir çok türü birleştirerek de konu işlemek oldukça yaygındır. Mesela Sailor Moon Shoujo türündedir ama içinde Shoujo ai öğeleri de vardır. Yada Ghost in the shell, hem Seinen hemde mecha türünden öğeleri barındırır. Bundan başka Shoujo ai/Yuri ve Shonen ai/Yaoi birbirine çok yakın türler olduğu için (ikiside eşcinsel aşkı yada aynı cinse duyulan ilgiyi konu eder), çoğu kişi bunları tek tür olarak ele alır.

Son olarak hayran kitlelerine değinmek isterim. Türlere girizgah yaparken “erkek beğenisine” yada “kadın beğenisine” gibi şeyler yazıldı. Bu demek değil ki o türü sadece tek cinsi seyreder; aslında bir çok kız anime hayranı da “erkek beğenisine” uygun sayılan macera ve aksiyon türlerini romantik ve duygusal anime ve mangalara tercih ederler. Yine bazı kız mangaları da erkekler tarafından bir ilgiye maruz kalabilir (genellikle Yuri’ler). Yani “erkek beğenisi” derken daha çok macera, aksiyon ve şiddet öğelerinin baskın olduğu maskuler elementler kastedilir. Aynı şekilde “Kız beğenisi” daha çok aşk, duygusal ve romatizim elementleriyle doludur. Ve ikiside her 2 cinsten hayran kitlesi edinebilir. Yukarıda sayılan türlerle ilgili daha çok bilgi ve görsel öğeler (fragman, video ..vb) görmek isterseniz, bir çok paylaşım sitesinden yararlanabilirsiniz. Mesela yukarda verdiğim örneklerin videoları youtube’da bulunmaktadır. Ayrıca yorum bırakarak hangi animeyi nerede bulabileceğinizi sorarsanız, cevap verebilirim … ^_^

* Kaynaklar; Bir, iki, üç

2 thoughts on “Anime ve Manga Türleri

  1. Karkterlerin hayvan kulak ve kuyrukları olduğu animeler var. Bu türün ismini söyler misiniz, ya da bu konuda önerebileceğiniz anime veya manga varsa söyler misiniz?

    • Moe anthropomorphism (İnsan biçimciliğin Japoncası)’in bir alt türü olan Kemonomimi‘yi kast ediyor olabilirsiniz. Bu çok özelleşmiş ve “otaku” denen aşırı japon anime/manga fanatiklerinin favorilerinden olan bir alt tür gibidir. Genellikle Kemonomimi (yani şirinleştirilmiş insan+hayvan kombinasyonu), Chibi (yani “normal” karakterlerin şirinleştirilmiş minyonları) türü gibi salt tek başlarına değil, diğer ana türlerin içine harmanlanarak kullanılır. Ve genellikle bu yarı insan yarı hayvan karakterler ya uzaylı falan olurlar, yada bir büyünün/lanetin etkisinde falandırlar .

      Örnek olarak;
      Omamori Himari; baş karakter yarı kedi yarı insan bir samuray kız
      Asobi ni Iku yo!; yarı kedi yarı insan uzaylı kızlar falan var.
      Inuyasha; baş karakterin babası kurt annesi insan olduğundan, kurt kulaklı bir insandır.

      Ayrıca; Spice and wolf, Strike Witches, Utawarerumono, UFO Princess Valkyrie, Outlaw Star …vb sayılabilir.

      Gooogle’a “best Kemonomimi animes” diye yazarsanız bir sürü alternatif seçenek çıkacaktır. Şimdiden iyi eğlenceler …

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s