Renkler Teorisi – Theory of Colours

For english; brainpickings.org/goethe-theory-of-colours

Renk, gerek biyolojik gerekse kültürel olarak, hayatı deneyimlememizi sağlayan en önemli olgudur. Ve ilginçtir ki, en eski Renk Teorisi açıklamalarından biri alakasız bir kaynaktan, Alman şair, sanatçı, ve politkacı Johann Wolfgang von Goethe‘den gelir. Goethe, 1810’da yayınladığı Theory of Colours (Renkler Teorisi) ile renklerin psikolojisi, fonksiyonu ve doğası üzerine bir tez sunuyor. Her ne kadar bu çalışması geniş bir bilimsel kesim tarafından görmezden gelinse de, Arthur SchopenhauerKurt Gödel, and Ludwig Wittgenstein gibi önde gelen bir takım felsefeci ve fizikçinin yoğun ilgisini çekmiştir.

Goethe‘nin bu çalışmasındaki en cüretkar noktası ise Newton‘nun bazı fikirlerine karşı çıkıp, onun yerine kendi tahminlerini ileri sürmesidir. Mesela aşağıdaki tabloda şematik bir şekilde gösterildiği gibi ;

Ama belki, en ilgi çekici teorilerinden biri de renklerin duygu, psikoloji ve moral üzerine etkisi olmuştur. Daha çok bir şairin sezgisel düşüncelerinden türetilmiş gibi olan bu teori, 2 asır sonra bilimsel olarak kısmen doğrulanmıştır. İşte Gothe’nin renkler üzerine manevi düşünceleri renklendirilmiş şekilde ;).

Sarı; En yüksel saflıkta, doğanın parlaklığını taşır, ve sakin, gay, yumuşak heyecanlıdır.

Kırmızı Sarı (turuncu); Yangın alevi tonundan dolayı, sıcaklık ve sevinç izlenimi verir.

Sarı Kırmızı (amber); Eğer mükemmel bir amber rengine bakılıyorsa, sanki içimize işleyecek gibi olur. Bir şekilde karanlıkta da kalsa, aşırı bir heyecan üretmeye devam eder. Bu renk özellikle hayvanları rahatsız eder, ama bu canlı rengi gri bulutlu bir havada görüp tamamen ruh hali değişen eğitimli adamlar bilirim.

Mavi; Bu rengin göze tuhaf ve neredeyse tarifsiz bir etkisi vardır. Güçlü bir tonda da olabilir, yada silik ve olumsuz da. Görünümü bir tür heyecan ve sükunetin çelişkisi gibidir.

Kırmızı mavi (Galibarda); Mavi kırmızının içine hafif ve pasifçe işlese de, bir şekilde aktif olabilmiştir. Heyecan verici etkisi turuncudan bir bakıma farklıdır. Açıkçası neşelendirmekten çok rahatsız edici olduğu söylenebilir.

Mavi Kırmızı (Mor); Tonu değiştikçe huzursuz bir duygu yaratıp, tahammül edilmez olabilir. O nedenle elbise, kurdele, ve diğer süslemelerde oldukça seyrek kullanılır. Bu şekilde yukarda ki tarifle birlikte acayip çekici bir edaya dönüşebilir.

Kırmızı; Bu rengin etkisi onun doğası kadar tuhaftır. Bir yandan asil ve ağırbaşlı bir izlenim verirken, aynı anda zarif ve çekici olabiliyor.

Yeşil; Göz, bu renkten belirgin bir şekilde tatminkar bir izlenim tecrübe eder. Sarı ve mavi mükemmel bir şekilde karışırsa hiçbiri baskın olamaz, ve göz bu karışımı artık tek renk olarak algılar. Artık gözlemcinin, bu rengin ötesini hayal edecek ne isteği nede gücü vardır.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s