Wuxia Sineması

Wuxia roman ve hikayelerini okumanın tadı her daim daha hoş olsada, film çevrimlerini ve adaptasyonları izlemeninde ayrı bir tadı ve zevki vardır. İlk Wuxia filmi, “Sıradışı Silahşörün hikayesi” adlı romandan adapte edilen The Burning of the Red Lotus Temple (Kızıl Lotus Tapınağının Yanışı – 1928) adlı sessiz filmdir. Yönetmeni Zhang Shichuan olan, filmin konusu bubi tuzaklarıyla dolu bir tapınakta tutsak tutulan bir komutanın kurtarılmaya çalışılmasıdır. Bu film ayrıca parçalı olarak vizyona konan en uzun film sayılmaktadır, toplam 27 saatlik bir filmdir.

Ama Wuxia türü film asıl çıkışını, 60’larda başlayan, 70’lerde ivmeli hız kazanan ve 80’lerin ortalarına kadar süren ve yavaşça sönen uzak doğu dövüş filmleri furyasına borçludur. Yaklaşık 20 yıl süren bu dönemde, wuxia filmleri için tarihsel yada güncel yazarların yazdıkları hikayeler kullanılmıştır. Özellikle Shaw Bothers film yapım şirketi bu dönemde kısa bir ara tekel olmuş ve dünya sinema mirasına bir çok seyirlik ve klasik film katkısında bulunmuştur. Kendi açımdan özellikle her daim tarzlarını beğenerek izlediğim  Lo Wei, Chor Yuen ve Chang Cheh gibi yönetmenler bu dönemde sinema tarihine önemli ve klasik Retro wuxia sinema filmleri katmışlardır. Ayrıca Tek Kollu Silahşör filmi ile yıldızlaşan ve birçok sıradışı ve bağımsız Wuxia kahramanına sinemada hayat veren Wang Yu, Wuxia türünün en cool (havalı) ve klas aktörlerinden sayılabilecek Yueh Hua, en zorlu, sıkı ama ayrıca sevimli ve çekici wuxia kadın kahramanlarına hayat veren Cheng Pei Pei, Retro Wuxia türünün en genç,  yenetekli ve yakışıklı üyesi olan Derek Yee, Retro Old-school dövüş filmlerinin en karizmatik isimlerinden David Chiang ve son olarak Wuxia türü için biçilmiş kaftan endamı ve görkemli duruşu ile  bu türde yeri doldurulması imkansız olan Ti Lung  gibi aktörler (naçizade benim favorilerim) , bu dönem üretilmiş Retro- wuxia sinemasının önemli simgeleri olmuşlardır.

* Retro Wuxia filminden bir dövüş sahnesi

Retro dönem olarak adlandırılan bu 20 yıllık dönemin ilk başlarında, dövüş sahnelerinde genellikle teller ve kamera hileleri gibi efekler kullanılmıştı. Ama özellikle 70’lerden itibaren dövüş sahnelerinde efekt kullanımı şiddetle terk edilmiş ve bu gibi dövüş filmlerinde gerçekten dövüş sanatlarında yetenekli aktörler kullanılmıştır. Mesela yukarda sayılan aktörler, ve o dönemdeki neredeyse tüm aktör ve aktrisler ya ciddi bir dövüş sanatları geçmişi vardır (Mesela Bruce lee, Ti Lung, Jakie Chan… gibi), yada dans ve başka sporlarda idmanlı oldukları için bu filmlerde ki saf dövüş sahnelerini icra edebiliyorlardı (Mesala, eski yüzme şampiyonu Wang Yu, yada Balet Cheng Pei Pei). Bu dönemde dövüşler olabildiğince saf bir şekilde kameraya alınmıştı, sadece belli sahnelerde birkaç hoşluk olsun diye efekt kullanımı yapılmıştır; mesela zeminden çatıya zıplamak, suyu üstünde yürümek gibi, ama dövüş sahnelerinde olabildiğince saf ve doğaüstü güç kullanılmayan dövüş tarzı benimsenmiştir.

* Modern Wuxia filminden bir dövüş sahnesi

Bu dövüş filmleri furyası bitince ve gelişen teknoloji ile birlikte, wuxia türünün (diğer dövüş filmleri ile) sinema tarzıda değişikliğe uğramıştır. Mesela dövüşlerde gene bol bol (bazen oldukça abartarak) efekt ve kamera hileleri kullanılmaya başlanmış ve doğaüstü yetenek gösterimleri bollaşmıştır. Artık birkaç istisna dışında (Jet lee, yada Donnie Yen gibi) çoğu aktörün bu filmlerde oynayabilmesi için ciddi bir dövüş sanatları yada sportif geçmişi olması gerekmemeye başladı. Birkaç estetik hareket öğrenerek ve dublör kullanımı ile herhangi birisi bile sanki çok büyük kung fu ustasıymış gibi yansıtılabiliyordu. Ama bu tarzın sadık takipçileri gerçek kung fu ustalarını ve gerçek dövüşleri seyretmek istiyordu. O nedenle, tarzın bu şekilde değişmesi bir çok wuxia ve old-school kung fu film hayranının tepkisini almış ve 70’lerde üretilen Retro kung fu filmlerinin tekrar popülerleşmesine sebep olmuşsa da, azımsanmayacak bir kesim ise, sinemanın zaten bir ilizyon sanatı olduğunu ve bu gibi hilelerin çok fazla büyütülmeden de anlatılan hikayenin kendisinden ve ambiyansından zevk alınabileceğini düşünmektedir.

Kısacası, Modern yada old-school, Wuxia tarzına çekiciliği veren esas şey, hikayesinin içeriği ve kostümleri, raconları, dekorları ve yarattığı hava ile seyirciye sunduğu ambiyanstır. Ve bu hava bozulmadığı sürece, diğer ayrıntılar ne olursa olsun , Wuxia edebiyat türü asla değerini ve popüleritesini kaybetmeyecektir.

^_^

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s